Việc khôi phục lại di tích từ các thảm kịch của lịch sử không phải lúc nào cũng dễ dàng, và đó chính là trường hợp của việc trục vớt xác con tàu huyền thoại Titanic.
 |
| Tháng 9/1985, đoàn thám hiểm chung giữa Mỹ và Pháp đã xác định vị trí xác tàu Titanic nằm dưới đáy đại dương ở độ sâu khoảng 3900m. |
Tìm thấy xác tàu dưới đáy đại dương sau 73 năm
Đống đổ nát dưới đáy đại dương không được phát hiện trong nhiều thập kỷ cho đến năm 1985. Vào tháng 9/1985, nhà hải dương học Robert Ballard muốn thử nghiệm tàu ngầm robot, một loại công nghệ mới sẽ được sử dụng để tìm kiếm tàu chiến và tàu ngầm bị chìm. Ông yêu cầu Hải quân Mỹ cho phép ông thử xác định vị trí Titanic bằng công nghệ mới này và đã được cấp phép để tiến hành.
Ngày 1/9/1985, một đoàn thám hiểm chung giữa Mỹ và Pháp đã xác định vị trí xác tàu Titanic
Chỉ sau hai tuần tìm kiếm ở độ sâu 12.500m dưới mặt nước, nhóm các nhà khoa học do Robert Ballard dẫn đầu đã xác định vị trí xác con tàu ở độ sâu hơn 3.900m dưới bề mặt Đại Tây Dương, cách tỉnh Newfoundland (Canada) khoảng 590km về phía đông nam.
Các cuộc thám hiểm dưới đáy biển sau đó phát hiện ra rằng Titanic không chỉ ở trong tình trạng phân hủy nặng nề mà còn bị gãy đôi thành hai mảnh. Một phần thân tàu bị hư hại nặng ở mạn phải của mũi tàu đã cung cấp bằng chứng cho thấy mức độ nghiêm trọng của vụ va chạm với tảng băng trôi năm xưa.
Nguyên nhân không thể trục vớt Titanic
Trong hơn một thế kỷ qua, không thiếu những thiên tài từ khắp nơi trên thế giới đã đưa ra những giải pháp để cách đưa con tàu trở lại mặt nước. Song, một sự thật cần phải đối diện là sau ngần ấy thời gian, Titanic rõ ràng đang ở trong tình trạng tồi tệ đến mức con tàu sẽ không thể chịu được ngần ấy tác động cho một công cuộc lớn như vậy.
Việc phát hiện ra tàu Titanic bị vỡ thành từng mảnh khiến việc phục hồi nguyên vẹn là không thể. Tuy nhiên, tin tức về tình trạng của con tàu không ngăn được những bộ óc phiêu lưu nghĩ ra cách đưa nó trở lại nền văn minh nhân loại.
Nhiều phương án từ đơn giản - như sử dụng cần cẩu gắn trên tàu cứu hộ - cho tới những giải pháp có vẻ lố bịch - như lấp đầy Titanic bằng những quả bóng bàn và gắn những quả bóng bay chứa đầy khí heli vào thân tàu, rồi đóng băng con tàu như một khối băng cho đến khi xác tàu nổi lên - lần lượt được đưa ra.
Một số khác đề xuất thổi những quả bóng bay lớn bên dưới thân tàu Titanic để giúp nâng nó lên trên mặt nước. Tuy nhiên, vấn đề là những quả bóng bay phải được thổi phồng với một áp suất cực lớn để giúp con tàu nổi lên mặt nước và áp suất khổng lồ này có thể dẫn đến việc con tàu bị tan rã.
Hoạt động trục vớt thành công nhất diễn ra vào năm 1998 khi công ty RMS Titanic đã cố gắng nâng một phần thân tàu nặng 20 tấn, rộng 91 mét vuông – phần đã đã tách rời khỏi con tàu khi va chạm 86 năm trước đó. Nhóm phục chế cũng đã mang về khoảng 5.000 hiện vật, bao gồm đồ trang sức, đồ chơi, bát đĩa và các thiết bị được sử dụng trên tàu.
Cho đến nay, các cuộc thám hiểm trục vớt khác vẫn chưa thể mang về bất cứ thứ gì lớn hơn tấm thân tàu này. Các nhà hải dương học đã chỉ ra rằng, môi trường biển khắc nghiệt đã tàn phá phần còn lại của con tàu sau hơn một thế kỷ dưới mặt nước.
